|
Śmigus-dyngus Śmigus-dyngus (znany też, jako lany poniedziałek, polewany lub oblewany, gwarowo śmingus-dyngus lub oblaniec) – zwyczaj, pierwotnie słowiański, a wtórnie związany z Poniedziałkiem Wielkanocnym.
Śmigus polegał na symbolicznym biciu witkami wierzby lub palmami po nogach i wzajemnym oblewaniu się wodą, co symbolizowało wiosenne oczyszczenie z brudu i chorób, a w późniejszym czasie także i z grzechu. Na śmigus nałożył się zwyczaj dyngusowania ("dyngowanie"), dający możliwość wykupienia się pisankami od podwójnego lania. Nie wiadomo, kiedy te dwa obyczaje się połączyły.
Pochodzenie nazwy
Dyngus po słowiańsku nazywał się włóczebny. Wywodzi się go od wiosennego zwyczaju składania wzajemnych wizyt u znajomych i rodziny połączonych ze zwyczajowym poczęstunkiem (Gość w dom, Bóg w dom) a także i podarunkiem, zaopatrzeniem w żywność na drogę. Wizytom towarzyszyły śpiewy o charakterze ludowym i religijnym. Dyngus dla uboższych, nie mających bogatych znajomych, stał się sposobem na wzbogacenie jadłospisu i okazją pokosztowania niecodziennych dań (jeśli zawędrowali np. do dworu). Włóczebnicy mieli przynosić szczęście, a jeśli nie zostali należycie za tę usługę wynagrodzeni smakołykami i jajkami, robili gospodarzom różne nieprzyjemne psikusy (co dla skąpych gospodarzy było pierwszym dowodem pecha).
Słowo dyngus wywodzone jest od niemieckiego słowa "dingen" co oznacza "wykupywać się" lub "dyngować" (inne znane określenia: "dyng", "szmigus", "wykup" lub "datek"[1]. Należy jednak pamiętać że zwyczaj zbierania datków przy okazji wizyt występuje nie tylko w czasie Wielkanocy ale praktykuje się go także w okresie Trzech Króli, na Śląsku opolskim podczas tzw. chodzenia z niedźwiedziem i nigdzie tam, a należałoby się tego spodziewać, w nazwie nie występuje słowo dyngus.
Najstarsze wzmianki
Do XV wieku dyngus i śmigus były dwoma odrębnymi zwyczajami. Z czasem tak się zlały ze sobą w jeden, że przestano rozróżniać który na czym polega. Wyrazem tego było pojawienie się w Słowniku poprawnej polszczyzny Stanisława Szobera zbitki śmigus-dyngus. Taka interpretacja nie jest jedyną, bowiem w pamiętnikach księdza Jędrzeja Kitowicza, pochodzących z epoki saskiej przeczytać można, że: Lud wiejski, dosyć wiernie trzymający się obyczaju starego, pocieszny wyprawia dyngus alias śmigus, a mianowicie koło studzien. Parobcy od rana gromadzą się, czatując na dziewki, idące czerpać wodę i tam, porwawszy między siebie jedną, leją na nią wodę wiadrami, albo zanurzają ją w stawie, a niekiedy w przerębli, jeżeli lód jeszcze trzyma. W miastach oblewanie się wodą nie jest powszechnie przyjętym. Tak więc Kitowicz nie widzi specjalnej różnicy między dyngusem a śmigusem, a co więcej, zwraca uwagę, że zwyczaj ten w tradycyjnej postaci pozostał już tylko na wsi. Do marginalizacji śmigusa w miastach prawdopodobnie przyczyniło się duże zróżnicowanie społeczne (oblany szlachcic lub obcokrajowiec mógł nie docenić dobroczynnego działania wody) oraz obecność straży miejskiej pilnującej porządku.
Pierwsze udokumentowane wzmianki o zwyczajach śmigusowo-dyngusowych w Polsce pochodzą z XV wieku, z ustaw synodu diecezji poznańskiej z 1420 roku pt. "Dingus prohibetur", przestrzegających przed praktykami, mającymi niechybnie grzeszny podtekst: Zabraniajcie, aby w drugie i trzecie święto wielkanocne mężczyźni kobiet a kobiety mężczyzn nie ważyli się napastować o jaja i inne podarunki, co pospolicie się nazywa dyngować (...), ani do wody ciągnąć, bo swawole i dręczenia takie nie odbywają się bez grzechu śmiertelnego i obrazy imienia Boskiego[2].
Jan Faggiuolli w dzienniku podróży po Polsce z 16 kwietnia 1661 roku, pisze: "W dzisiejszy dzień wielkanocny starodawnym kraju tego zwyczajem jest, iż mężczyźni sprawiają tak zwany dyngus kobietom, skrapiając je wodą(...)Na drugi dzień(...)białogłowy zwykły się odwdzięczać"[3]
Benedykt Chmielowski w swej encyklopedii Nowe Ateny cytuje za Bertholdem Carolo, że śmigus na ziemi polskiej praktykowany był już ok. 750 r. n.e., a więc grubo wcześniej zanim Polska oficjalnie przyjęła chrześcijaństwo. Jak wynika z opisów Władysław Jagiełło po kąpieli w beczce okładał swoje ciało wierzbowymi rózgami. Kilka wieków wcześniej wobec braku beczek taki pogański zwyczaj (Kościół uważał kąpiel za wstęp do grzechu) mógł być praktykowany zbiorowo w rzece. Potwierdzeniem tej pierwotności może być też fakt, że polewanie wodą zasadniczo nie było znane na Pomorzu (do 1920 r.), gdzie pierwotnie żyli Bałtowie i Prusowie. Kościół nie mogąc zwalczyć śmigusa, przekształcił go i przyswoił do swojego kalendarza świąt. W zwyczaju bicia rózgami można doszukiwać się analogii z rzymskim świętem zwanym Luperkalia. Podobieństwo to musi mieć charakter bardzo pierwotny, chociaż nie można wykluczyć, że zwyczaj ten przywędrował do nas w początkach państwa polskiego wraz z kapłanami lub mnichami pochodzącymi z Włoch. Czynność oblewania zdecydowanie była ważniejsza dla młodych dziewcząt, bowiem ta panna, której nie oblano bądź nie wychłostano, czuła się obrażona i zaniepokojona, gdyż oznaczało to brak zainteresowania ze strony miejscowych kawalerów i perspektywę staropanieństwa. Pierwotnie dziewczęta miały prawo do rewanżu dopiero następnego dnia, we wtorek (który kiedyś był dniem świątecznym podobnie jak poniedziałek).
Niektórzy nie lubią tego zwyczaju, bo on jest czasem też przesadzony, bo niektórzy leją się za mocno wodą a w dodatku bardzo brudną. Najbardziej śmiguska dynguska lubią wiowianie(mieszkańcy wsi).
Współczesny śmigus-dyngus
Dziś śmigus-dyngus jest zabawą o charakterze czysto ludycznym. Jego pierwotnego znaczenia możemy się jedynie domyślać, zwłaszcza że w wielu regionach uległ znacznym modyfikacjom i uzyskał lokalną interpretację. W cieszyńskiem, bicie witkami interpretuje się jako "suszenie" konieczne po wcześniejszym oblaniu wodą. Dość powszechnie sądziło się, że oblewanie się wodą miało zapobiegać chorobom i sprzyjać płodności dlatego oblewaniu podlegają przede wszystkim panny na wydaniu. Już sama wieloznaczność symbolu wody pozwala na wiele interpretacji. Wydaje się, że można przyjąć, iż zwyczaj oblewania wodą ma korzenie w pogańskich tradycjach i jest znakiem radości związanej z odejściem zimy. Lany poniedziałek niegdyś miał bogatszą obrzędowość. Świadczą o tym gdzieniegdzie zachowane tradycje związane z urodzajem. Gospodarze o świcie wychodzili na pola i kropili je wodą święconą. Żegnali się przy tym znakiem krzyża i wbijali w grunt krzyżyki wykonane z palm poświęconych w Niedzielę Palmową. Miało to zapewniać urodzaj i uchronić plony przed gradobiciem. W tym samym celu objeżdżano pola w procesji konnej. Zwyczaje te do dzisiaj spotyka się zwłaszcza na południu Polski. Polscy emigranci zwyczaje wielkanocne szeroko rozprzestrzenili w miejscach swego osiedlenia w USA.
W ten dzień wszyscy polewają się wodą. Taki jest dzisiejszy zwyczaj, który się bardzo różni od tamtejszych zabaw. Polski zwyczaj mówi, że każdy musi zostać być oblany wodą. Niektórzy uważają, że "leje" się płeć przeciwną, jednak to nie prawda. Tak uważają tylko nieliczni, co powinno być zniwelowane, ponieważ prawdziwa Polska tradycja jest taka, że wszyscy są w ten dzień mokrzy. !!
Przypisy
1. ↑ Hanna Szymanderska, Polska Wielkanoc, Wyd. GLOBAL, Warszawa 1991, s.52 i dalsze 2. ↑ tamże ,s. 47 3. ↑ tamże, s. 47
|
Baza zawiera 7428 wyrazy
Najwięksi dodawacze Pomocnika Krzyżówek:
Lidia
- 1230 , root
- 970 , Jarek
- 140 , Ala
- 64 , Zenek
- 51 , Jacek
- 40 , Goldman Sachs
- 27 , Janek
- 23 , Jacek Kurewski
- 21 , Zbig
- 21 , Władimir Władimirowicz
- 21 , Interfax
- 21 , Yeonpyeong
- 20 , Christina Applegate
- 20 , Pablo
- 20 , Leon
- 20 , Rediff
- 19 , Erika Gandara
- 19 , Alleluja
- 17 , Breast Friends
- 17 , Shy Love
- 17 , Karol
- 17 , Asami Tani
- 16 , NOL
- 15 , Activia
- 14 , Goldman Sucks
- 14 , Fida
- 14 , La Clusaz
- 14 , Minati Khatua
- 13 , Przyjaciele od Piersi
- 13 , krtek
- 13 , Tola
- 13 , Misiek
- 13 , Stephanie Richards
- 12 , Shyla Stylez
- 12 , Michaił Mien
- 12 , Andrew Burnham
- 12 , Tu-154B
- 12 , IndoCoeds
- 12 , CARMEN VALENTINA
- 12 , Tu-154M
- 11 , Julian Assange
- 11 , Bradley Manning
- 11 , Rozalia Mancewicz
- 11 , Anna Stańczyk
- 11 , Julian Szczerbiec
- 11 , Hosanna
- 11 , Angelina Valentine
- 11 , Zachary Jackson Levon Furnish-John
- 11 , Kommiersant
- 11 , Odlanier Solis
- 11 , EURES
- 11 , Arbeitsamt
- 11 , Sierra Skye
- 11 , Rosario Stone
- 11 , Piaskowy Dziadek
- 11 , Monique Fuentes
- 11 , Sunny Dae
- 11 , Charley Chase
- 11 , Anjali Kara
- 11 , Inflagranti
- 11 , Mosze
- 11 , Wiktor Ryżenko
- 10 , Twer
- 10 , Paweł Wojtunik
- 10 , Madoff
- 10 , Aspiryna
- 10 , Roxie Fedaro
- 10 , Tungurahua
- 10 , Josh Duhamel
- 10 , Cash-Landrum
- 10 , Kika
- 10 , Kermit
- 10 , Sitakant Routray
- 10 , Iskander
- 10 , Nikky Thorne
- 10 , Tiffany Blake
- 10 , Katja Kassin
- 10 , Irina Atroszenko
- 10 , astmatyczka
- 10 , Ray Austin
- 10 , Witalij Kliczko
- 10 , Samuel Peter
- 10 , Mike Hancock
- 10 , Kuszczenko
- 10 , Adriana Action
- 10 , Krissy Lynn
- 10 , K+M+B 2011
- 10 , Reksio
- 10 , Juelz Ventura
- 10 , InnocentHigh
- 10 , John Broadhurst
- 10 , agent śpioch
- 10 , Emma Starr
- 10 , Lexxi Lockhart
- 10 , Madison Parker
- 10 , Tough Love
- 10 , Mya Nichole
- 10 , MAK
- 9 , Ciudad Juarez
- 9 , Capri Anderson
- 9 , Aleksiej Nawalny
- 9 , Rudy Guede
- 9 , BolkanLeaks
- 9 , Roszpunka
- 9 , życzenia
- 9 , Pan
- 9 , Ludon
- 9 , India
- 9 , Kim Kennedy
- 9 , Stephanie Sage
- 9 , cyrylica
- 9 , Iwanowsk
- 9 , Kikkan Ranndal
- 9 , astmiczka
- 9 , Bank of America
- 9 , MasterCard
- 9 , Katia Zatuliweter
- 9 , knedlik
- 9 , Scarlette Pain
- 9 , Honey Foxxx
- 9 , kac
- 9 , K+M+B
- 9 , miś
- 9 , Kaczka Kwaczka
- 9 , Gęś Gęgula
- 9 , Koń Maurycy
- 9 , Lacey Maguire
- 9 , Sasha Collins
- 9 , Janusz Kaczmarek
- 9 , Jessie Fontana
- 9 , Sinnamon Love
- 9 , Amai Liu
- 9 , Andy
- 9 , Kamil Bednarek
- 8 , paradygmat
- 8 , Mariusz Kamiński
- 8 , Tomasz Adamek
- 8 , Bida
- 8 , Meredith Kercher
- 8 , nashachata
- 8 , Ekwador
- 8 , Kaili
- 8 , Dorn
- 8 , Jahwe
- 8 , Viktor
- 8 , Jagienka
- 8 , Yuyuko Takemiya
- 8 , Noboru Yamaguchi
- 8 , Wang Caifeng
- 8 , Morgan Stanley
- 8 , Iwan Chrienow
- 8 , Olga Chasbułatowa
- 8 , Huffinton Post
- 8 , Anna Chapman
- 8 , Ninoczka
- 8 , Tomasz Schreiber
- 8 , Ivana Sugar
- 8 , Jessica Lynn
- 8 , ból
- 8 , bol
- 8 , Gwiazdor
- 8 , Melchior
- 8 , Uszatek
- 8 , Lolek
- 8 , Angela Aspen
- 8 , Kaith Newton
- 8 , Kayden Kross
- 8 , NeighborAffair
- 8 , MoneyTalks
- 8 , Tiffany Thomas
- 8 , Bangbus
- 8 , Jamie Lamore
- 8 , MILFHunter
- 8 , Bia Costa
- 8 , Wicked Pictures
- 8 , Icchak
- 8 , Andriej Mendierej
- 7 , Philip Crowley
- 7 , Julian Asange
- 7 , Wiktor But
- 7 , Frank Drebin
- 7 , 213.251.145.96
- 7 , Barbara Millicent Roberts
- 7 , Halomonas Titanica
- 7 , Giving Pledge
- 7 , Katarzyna Koniecpolska-Wróblewska
- 7 , NYC
- 7 , Raffaele Sollecito
- 7 , Mai Sato
- 7 , Horn
- 7 , Danone
- 7 , Marek Radwański
- 7 , Paweł Radwański
- 7 , Nowy Rok
- 7 , Tiara
- 7 , Leo
- 7 , Lisev
- 7 , Jan Kosek
- 7 , nałaźliwość
- 7 , Eunuch
- 7 , Mano Job
- 7 , Elena Heiress
- 7 , Awara Paagal Deewana
- 7 , JPMorgan Chase
- 7 , aurea mediocritas
- 7 , Wilia
- 7 , Bjoergen
- 7 , maccarthyzm
- 7 , Michelle Lay
- 7 , Carolyn Reese
- 7 , Koika
- 7 , KMB
- 7 , Kacper
- 7 , Kolargol
- 7 , Nika Noire
- 7 , Lana Violet
- 7 , POV
- 7 , Dylan Ryder
- 7 , Monique Alexander
- 7 , Vivvian Lee
- 7 , Uma Stone
- 7 , El Paso
- 7 , Sinaloa
- 7 , GapeLand
- 7 , Maja
- 6 , Cathrina Ashima
- 6 , Kate Middleton
- 6 , Michał Kusiak
- 6 , Edward Margański
- 6 , Plusnin
- 6 , Leslie Nelson
- 6 , Astute
- 6 , Pirelli
- 6 , kalendarz
- 6 , Republika Rosyjska
- 6 , Madalone
- 6 , Tamir
- 6 , Xavi
- 6 , Gudrun Burwitz
- 6 , jelito grube
- 6 , Zuckerberg
- 6 , Harvard Connection
- 6 , La Santa Muerte
- 6 , Blida
- 6 , LG Display
- 6 , Chungwa Picture Tubes
- 6 , Samsung
- 6 , Gertruda
- 6 , Andriy Voronin
- 6 , Lilaroja
- 6 , Vitold
- 6 , Akira
- 6 , nalazliwosc
- 6 , China Fukunaga
- 6 , otczestwo
- 6 , David Cerny
- 6 , MI5
- 6 , Egon Bondy
- 6 , Nano
- 6 , Nana
- 6 , Nena
- 6 , Nina
- 6 , Baltazar
- 6 , Dziadek Nróz
- 6 , krecik
- 6 , Gucio
- 6 , Bolek
- 6 , As
- 6 , Ola
- 6 , DDGirls
- 6 , Nao Tachibana
- 6 , Holly Morgan
- 6 , CreamPieThais
- 6 , Katie Kox
- 6 , Angel Vain
- 6 , Allie Jordan
- 6 , Fest
- 6 , Monique Alex
- 6 , Robin Pachino
- 6 , Juarez
- 6 , Katerina Datum
- 6 , jacwis
- 6 , kolekcjoner
- 6 , Bogdan Grzybowski
- 5 , Komor Killer
- 5 , Waldemar Larkiewicz
- 5 , Klemek i Ladko
- 5 , Robert Biedroń
- 5 , pułkownik Krasnokutski
- 5 , Ikeya-Seki
- 5 , Andrej Pejic
- 5 , Marit Bjoergen
- 5 , oszustka
- 5 , Wikileaks
- 5 , Wiktor Ryzenko
- 5 , Gros
- 5 , Józef Mirosław Życiński
- 5 , Wymiatacze
- 5 , Hilary Clinton
- 5 , Yonhap
- 5 , Jarosław Spyra
- 5 , Federacja Rosyjska
- 5 , Tomasz
- 5 , Maddalone
- 5 , IDF
- 5 , Roman
- 5 , Halliburton
- 5 , Kellogg, Brown and Root
- 5 , AU Optronics
- 5 , fruli.pl
- 5 , Zoraya Judd
- 5 , Yulia Voronin
- 5 , SMS
- 5 , UFO
- 5 , Fernandinna Fernandez
- 5 , Aashayein
- 5 , Wigilia
- 5 , kutia
- 5 , pokazucha
- 5 , Scott Silvestri
- 5 , Visa
- 5 , Theresa May
- 5 , Adriana Toys
- 5 , KOLENDA
- 5 , Azor
- 5 , Pie
- 5 , torr
- 5 , tor
- 5 , Sasha Grey
- 5 , Facial
- 5 , Tatiana Stone
- 5 , Hot60Plus
- 5 , GiveMePink
- 5 , Met-Art
- 5 , Brandi Edwards
- 5 , Darius Erde
- 5 , Cleofas herbu Wieniawa
- 5 , Ullevaal
, Biedroń
, Codex Alimentarius
, song.pk
, Paweł Plusnin
, Krasnokutski
, Altair
, Katie Cassidy
, Apollo 18
, Fanuc
, Wafaa Bilal
, Jan Chmura
, WIPE OUT
, Dimissioni
, Cassini
, Rea
, Monika Ksieniewicz
, Pamela Quanrud
, GROM
, FAGGOT
, Andrew Coles
, wolne słowo
, free words
, Caster Semenyi
, Limpopo
, testosteron
, androgeny
, Adamek
, Gadna
, Bloomberg
, nowotwór
, rak
, Roman Ludwiczak
, senator
, Gagik Beglarian
, Aram Kandajan
, Chimei InnoLux Corp
, HannStar Display Corp.
, Amanda Knox
, Cher
, taniec
, Marek Borzestowski
, Michał Lach
, Xinhua
, Woronin
, Enthiran
, Bank of America Merrill Lynch
, Karpik
, GRU
, Incheon
, toor
, Ava Bailey
, ^Krzyżowiec^
, Aaron
, Jan Maria
, Bogusław Mec
, Krzysztof Wójcik
, Leszek Kopczyński
, Lech Poznań
, pkw
, MMajewski40
, Marta Kaczyńska
, Marcin Dubieniecki
, Maciej Zegarski
, Multikino
, Cinema City
, Kate Middletone
, Xavier Bertrand
, Sajdak
, Patrycja Kazadi
, Książę William
, Ewa Farna
, www.gmail.com
, obciach-cool
, SpaceWeather
, Olivia Wilde
, Eva Longoria
, Tony Parker
, Gonzalo López-Gallego
, Marek Kowalski
, Italian Stallion
, Sylvester Stallone
, Bryanston Distribution
, Balboa
, Wirtualny dżihad
, panspermia
, Pliusnin
, PKK
, Ireneusz Szeląg
, IIIWW
, III wojna
, Tomasz Gross
, Gross
, WIPEOUT
, WIPE-OUT
, curati
, nonno
, dignita
, vendita
, Irena
, Monica Lewinsky
, Maria de Lourdes Pintasilgo
, Seyran Ates
, Chrissie Wellington
, Franciszek Gągor
, Samiec-alfa
, Ewa Kłobukowska
, Madallone
, Roman Ludwiczuk
, Tyler i Cameron Winklevoss
, Forbes
, Barbara P.
, rura
, Elisabeth
, Inda
, Ludwik
, Ludwiczek
, PayPal
, KGB
, Adaś
, Laura Samojłowicz
, Parade
, Tanya James
, wrednazouza
, Rabin
, Roben
, Mosze Blumsztajn
, Edward Ącki
, Kowalski
, Paula Marciniak
, San Marino
, ekstraklasa
, livescore
, Ryszard C.
, Klich
, Doniu
, Zbigniew Ziobro
, Jan Klusik
, Krzysztof Lisowski
, Kamila Nemś
, paranormal activity 2
, otomoto.pl
, Rympałek
, wyborca
, Chopin
, Lech
, Marcin Dubaniecki
, Benin
, PiS
, Madonna
, Anja Rubik
, Wisła Kraków
, 11 listopada
, ABW
, cricket
, YHWH
, Neonet
, ekino
, Filmweb
, Stopklatka
, Marvipol
, Andrij Szewczenko
, Trix
, Warner Bros
, Slavek i Slavko
, Siemko i Strimko
, Ladko
, Mediator
, Servier
, Doda
, Media Markt
, Harry Potter
, Prince William
, Zyklon B
, Cyklon B
, Kodex Alimentarius
, Kodeks Alimentarius
, Barwy szczęścia
, Rodzina Kreutza
, Kinect
, Olin
, Milczanowski
, Topix 100
, The Party at Kitty and Stud's
, MGM
, Rocky
, Rocky Balboa
, Ad-Dauha
, Katar
, salbutamol
, koksiara
, Nekropanspermia
, Al-Hayat
, III WW
, wojna
, Rafid Ahmed Alwan al-Dżanabi
, Wymiatacz
, porco
, Dzanabi
, Gabriela
, George
, Franco Frattini
, Michaela Miroiu
, Putin
, Teflon
, Rosja
, BCA
, Barbie
, Serż Sarkisjan
, Cameron Winklevoss
, Tyler Winklevoss
, Dannon
, Edwards
, John Edwards
, Elisabeth Edwards
, trzeci bliźniak
, Dong-il
, Lupe Fuentes
, Devon Lee
, Honey Demon
, Jeszua
, Miriam
, Bronek
, Nelly
, Miro
, puta
, Palikot
, Smith
, Nowak
, Schmidt
, SLD
, Paweł Hajncel
, punkG
, Tadeusz Wrona
, Ewa Tułacz
, Joanna Krupa
, panfu
, Marek Rosiak
, Halina Rosiak
, Paweł Kowalski
, Maya Rostowska
, Szada
, Nycz
, Olejnik
, Donald
, Edward Fokczyński
, Zofia Morawska
, Stuligrosz
, Żydówa
, antarvasna
, Austerlitz
, xnxx.com
, xnxx
, Ryszard Caba
, Bob
, Bob Guccione
, Robert Guccione
, Janusz Palikot
, Kazimierz Kutz
, Adam Hofman
, Joachim Brudziński
, Amanda
, Lear
, Amanda Lear
, Els Clottemans
, Els Van Doren
, Ari Up
, Arianna Forster
, Slits
, Ariane Forster
, top secret
, Andrzej
, Andrzej Pałys
, Mirosław Kultyszew
, Daniił Trifonow
, Nikołaj Chozjainow
, Jewgienij Bożanow
, Ingolf Wunder
, Edmund Klich
, Guillermo Farinas
, Coco
, James Robinson
, Marek Knopp
, Dawid Chełmecki
, Srinivas
, Tomasz Ścieżka
, Aleksandra Najdrowska
, Zbigniew Romańczuk
, Arkadiusz Szczasiuk
, Agnieszka Jędruszek
, Klara Jaroszyńska
, Jimmy Jump
, Jaume Marquet Cot
, Xiao Aiying
, Kelia B.
, eugenika
, genek loska
, Keila Beachem
, Keila
, Marisol Valles Garcia
, Jeova
, karnista
, Polak
, Missy Smith
, Andrzej Konic
, Czarne chmury
, Hans Kloss
, Elżbieta Czyżewska
, soccer live
, Provident
, Tadeusz de Virion
, Baranina
, opozycja
, Stanisław Wawrzecki
, Jeremiasz B.
, Adam G.
, zmiana czasu
, czas zimowy
, Liga Mistrzów
, Legia
, Adam M.
, Sekuła
, Zabrze
, wybory
, Katarzyna Zegan
, Adrian W.
, Vril
, Pietia
, Pietier A.
, Paul
, ośmiornica
, ośmiornica Paul
, Gregory Isaacs
, Włodzimierz Kaczanow
, Bohdan Łazuka
, Renata Węglińska
, Łódź
, Deklaracja łódzka
, ENA
, Stefan M.
, Stefan Michnik
, ple ple
, bla bla
, Dahomej
, socjotechnika
, Anna Sikora
, Tomasz Popielarski
, Marcin Rekus
, Winicjusz Natoniewski
, Zbigniew Kaczorowski
, Abir
, Jamil
, Al Arabiya
, Christian Lindner
, emigrant
, Guido Westerwelle
, imigrant
, Horst Seehofer
, Natalia Knus
, Umm el-Fahm
, Baruch Marzel
, TP EmiTel
, Dariusz D.
, MUX2
, MUX3
, songspk
, essential killing
, halloween
, James Phelps
, Tianhe-1A
, Grzegorz Napierdalski
, i7
, M2050
, petaflop
, Stanisław Lenartowicz
, Maradona
, Maradonna
, kościół Maradony
, petryt
, pentryt
, żaglowiec
, Fryderyk Chopin
, Lista Przebojów
, Gowin
, cmentarz
, Heloween
, samorząd
, Arsenal
, ztm
, ZDiTM
, Ludwik Jerzy Kern
, Filutek
, Marta Stebnicka
, Wacuś
, słoń Ali
, Omar Khadr
, Solomon Burke
, szpeciele
, wazektomia
, HolyWins
, talak
, Wilibald
, Charlie Sheen
, Chistina Walsh
, farmerama.pl
, ipla
, nba
, wybory samorządowe 2010
, George W. Bush
, cke
, godzina
, Manchester City
, oke
, erodate
, farmerama
, Lotto wyniki
, Opus Angelorum
, Gabriele Bitterlich
, Shannon Tavarez
, tuenti
, FBI
, CIA
, Chaos
, Michael Abram
, Twitter
, Facebook
, David Chapman
, Lee Harvey Oswald
, Sirhan Sirhan
, The Manchurian Candidate
, kandydat
, Phil Ochs
, Nowa Lewica
, Cotchford Farm
, Essex
, Christopher Robin
, Terry Rawlings
, Bob Marley
, Michael Manley
, INXS
, Antonio Salieri
, SB
, way2sms
, superpharm
, Telmo Hurtado
, rzeźnik z Andów
, Emiliano Quispe
, Jose Contreras
, Astaroth
, Gethuliel
, Ophajim
, Teresa Neumann
, przepowiednia
, proroctwo
, pulpietuszek
, El
, Elohim
, Adonai
, Ehyeh-Asher-Ehyeh
, Shaddai
, Tzevaot
, Kopernik
, Edzia
, Edyta Górniak
, program
, kumak
, Rossman
, Rossmann
, sekstelefonistka
, Janek od orgazmów
, Edward Mizikowski
, HSBC
, spin doktor
, spin doctor
, pułkownik Szczerbakow
, Google Mapy
, Google Maps
, Jysk
, Jisk
, Katie Middletone
, Kate Middletown
, Kate Midletone
, EURO 2012
, Agustin Egurrola
, Hryhorij Surkis
, Oleg Błochin
, Adam Giersz
, Franek Smuda
, Flix
, Slavek
, Slavko
, Siemko
, Strimko
, Klemek
, Tonia Dziwisz
, ONR
, F1
, E.ON
, Bergheim
, Georg Sitka
, ND-AE 265
, Matthias E
, Rudolf R
, Huberta Knöringer
, Ewa Fana
, Ewa Farma
, Barwy szczescia
, Kreutz
, Oleksy
, Roki
, Told/Untold/Retold
, III wojna światowa
, TW
, Józef Życiński
, filozof
, tajny współpracownik
, wylew
, Rzym
, Roma
, Jozef
, Józek
, Jozek
, Joseph
, Josephus
, Jozef Zycinski
, Jozef Miroslaw Zycinski
, Curveball
, BND
, Thisamericanlife.org
, Coca-cola
, 7X Flavour
, Coca cola
, J. S. Pemberton
, aptekarz
, Mark Pendergrast
, Oorta
, teleskop Wise
, Tyche
, independent.co.uk
, Anders
, Gabi
, Gabrysia
, Kownacka
, Julian
, Julien
, Juliusz
, Hilary
, skype
, Monica Levinsky
, Monika Lewinsky
, Monika Lewińska
, George W.
, Franco Fratelli
, Franco Fratellini
, Joefrey Smith
, Jefrey Smith
, Joanna Trzaska-Wieczorek
, Male-alpha
, teflonowa patelnia
, wolne slowo
, wolność słowa
, Rasija
, Mateczka Rasija
, Stanisława Walasiewiczówna
, chromosom
, jajnik
, jądro
, ACB
, ABC
, walka
, fight
, box
, boks
, Barbara
, Baska
, Baśka
, Basia
, Ruth Handler
, Mattel
, My Scene
, Nolee
, Madison
, Westley
, Chelsea
, Kennedy
, Delancey
, Kenzie
, Nia
, Hudson
, River
, Bryant
, Sutton
, Ellis
, Ryan
, Santor
, Łapicki
, Radek
, Irek
, Tyler & Cameron Winklevoss
, Kaczyńskiene
, Szetyna
, Szatyn
, Szatan
, Sojuz
, Karp
, Karpiu
, David Czerny
, Dawid Czerny
, Konrad Wójcik
, Maja Sablewska
, Maya Sablewska
, Maja Szablewska
, Paulina Kut
, Paulin Czapla
, Paulina Czapla
, Rafał Majewski
, Bartosz Kuśmierczyk
, Czesław Mozil
, Ada Szulc
, Anna Malacina
, William Malcolm
, Dawid Podsiadło
, X-Factor
, X-Faktor
, Bjorn Lislegaard
, Matt Cardle
, Mozzil
, Beata Kania
, Jessi Palmer
, DPFanatics
, IKnowThatGirl
, StreetBlowJobs
, MikeInBrazil
, FlexiblePositions
, FreshOuttaHighSchool
, Rychlyprachy
, BrownBunnies
, BigTitsInUniform
, BigTitsAtWork
, Lu.
, Marek
, Zenel
, Rejon sołecznicki
, Rejon solecznicki
, rajonas
, Ischak
, Abram
, Izzak
, Jafet
, Sanctus Unus
, Barabasz
, Piłat
, Jozue
, Domiu
, Jaro
, Jana Maria
, Longinus
, janusz
, Donald Tusk
, Jacek Kurski
, Jarosław Kaczyński
, Antonina Krzysztoń
, Maciej Wasielewski
, Stefan Niesiołowski
, Hanna Gronkiewicz-Waltz
, Michalina Wisłocka
, Dawid Bratko
, Jaromir Netzl
, Adam Michnik
, Władimir Putin
, Melchior Wańkowicz
, Pomysowy Dobromir
, Zaczarowany ołówek
, Michał Koterski
, Kuba Wojewódzki
, Miś Uszatek
, Miś Kolargol
, Eugeniusz Wróbel
, Grzegorz Wróbel
, Kristina Svechinskaya
, Benoit B. Mandelbrot
, Jagiełło
, WItold
, Antoni Macierewicz
, in vitro
, Grozny
, Czeczenia
, Czecznia
, katolik
, Jarosław Jagiełło
, Marek R.
, Olewnik
, Carlo Cosco
, Lea Garofalo
, Magda Szejbal
, Waszczykowski
, Tom Bosley
, Nergal
, ROBYG
, GPW2
, Palenque
, ligia
, Jesse James
, Tusk
, Brudziński
, Mario
, Zbcho
, Plaut
, Joachim
, Hosni
, 2012
, gnida
, trap
, Afganisthan
, tryptyk
, Dyduch
, Kenya
, Morocco
, Israel
, USSR
, trele morele
, Tupac
, pal
, palowanie
, Chris Hondros
, Tim Hetherington
, Libia
, Libya
, Guy Martin
, Panos
, BBC
, Wielkanoc
, Wielka Non
, Easter
, Wielka Środa
, Wielki Czwartek
, Wielki Piątek
, Jezus
, Jehoszua
, Jahweh
, JHWH
, ukrzyżowanie
, krzyż
, Medvediev
, Miedwiediew tańczy
, Agent Tomek
, Smolensk
, mgła
, mgla
, sekret
, secret
, tajemnica
, Grzegorz Lato
, Piszczatowski
, Meler
, Meller
, Milewski
, Kovalsky
, Anodina
, Kaczyński
, Kaczynski
, szydło
, Adam Małysz
, Malysz
, Malysch
, Dakar
, Dakkar
, Drakar
, rajd
, Sony
, PSP
, Playstation
, Playstation Network
, Mirosław Maj
, Misrata
, Ryszard Fałek
, Hubert Schlafly
, Żywa Biblioteka
, Pracownia Różnorodności
, Patrik Sjoeberg
, Viljo Nousiainen
, Christian Skaar Thomassen
, Yannick Tregaro
, Stefan Holm
, palem
, Bellator
, Osama bin Laden
, Adam Yahiye Gadahn
, Ayman Al-Zawahiri
, Daniel Andreas San Diego
, Fahd Mohammed Ahmed Al-Quso
, Ahmed Mohammed Hamed Ali
, Anas Al-Liby
, Abdul Rahman Yasin
, Saif al-Adel
, Hasan Izz-Al-Din
, Fazul Abdullah Mohammed
, Osama lives
, survivor
, survived
, Abbattabad
, Bulent Didinmez
, Ihsan Barutcu
, Recep Tayyip Erdogan
, Nikki and Ell
, Eldar Gasimov
, Niga Jamal
, Grzegorz Braun
, Dominique Strauss-Kahn
, Martine Aubry
, Christine Lagarde
, Leszek Balcerowicz
, James Thompson
, Mariusz Pudzianowski
, KSW
, KO
, winner is
, Oprah Winfrey
, show
, Fitch
, BB+
, B+
, Anna Polina
, Brangelina
, Marc Dorcel
, Jarosław Zabiełło
, zbiru
, Komor-killer
, Komor-szoter
, Diktatura
, Szufa
, Polen zijn tuig. Allemaal!
, Gert Wilders
, Mark Rutte
, Sammie Spades
, Koithan
, Samantha Kogelman
, Maciej Zembaty
, Leonard Cohen
, Łukasz Kubot
, Bonin
, David Haye
, Władimir Kliczko
, COVEC
, GDDKiA
, Bogl a Krysl
, Eurovia
, Warbud
, A2
, PJN
, ZSL
, PSL
, PPP
, and the winner is
, rewelacyjny wynik
, próg wyborczy
, prog
, porównywarka
, expander.pl
, openfinance.pl
, pożyczka gotówkowa
, kredyt gotówkowy
, |